Ciąża i dziecko

Kiedy dziecko zaczyna mówić ?

Dzieci rozwijają się w różnym tempie pod wieloma względami, począwszy od stawiania pierwszych kroków, a skończywszy na zrozumieniu, że ich własny punkt widzenia może różnić się od punktu widzenia kogoś innego. Nie inaczej jest z językiem, dlatego nie ma określonego wieku, w którym dziecko powinno zacząć mówić.

Istnieją oczywiście pewne kamienie milowe, które większość dzieci osiąga w komunikacji w określonym wieku i może to być zniechęcający czas dla rodziców, którzy widzą, że dzieci ich przyjaciół zaczynają mówić wcześniej niż ich własne. Dla większości dzieci jest to prawdopodobnie tylko naturalne zróżnicowanie, kiedy dzieci osiągają swoje własne kamienie milowe. Dla innych może to być tymczasowe opóźnienie językowe, które w końcu nadrobi zaległości bez żadnej interwencji.

Jednak dla niektórych dzieci opóźnienie we wczesnych etapach rozwoju językowego może być pierwszą oznaką długotrwałych zaburzeń rozwoju językowego. Na co więc powinni zwrócić uwagę rodzice zaniepokojeni rozwojem językowym swojego dziecka?

To nie wszystko, jeśli chodzi o mowę
Ogólnie rzecz biorąc, dzieci zaczynają gaworzyć od około szóstego miesiąca życia, a pierwsze słowa wypowiadają między dziesiątym a piętnastym miesiącem życia (większość zaczyna mówić około 12 miesiąca). Następnie zaczynają przyswajać coraz większą liczbę słów, a po około 18 miesiącach zaczynają łączyć je w proste zdania.

Ważne jest, aby zauważyć, że język to nie tylko dźwięki, które wydajemy naszym głosem. Przekonanie, że język to tylko mowa, jest ogromnym błędem. Uważamy to za oczywiste, ale zrozumienie języka używanego przez osoby z naszego otoczenia jest bardzo złożonym zadaniem. Musimy znać słowa, których się używa, mieć pojęcie, co te słowa znaczą w różnych kontekstach i rozumieć znaczenie zdania na podstawie kolejności słów. To są tzw. receptywne umiejętności językowe.

Rodzice powinni być świadomi, że od najwcześniejszych etapów rozwoju językowego, dzieci rozumieją więcej niż potrafią same przekazać. W rzeczywistości, to właśnie poprzez rozumienie przez dzieci otaczającego je języka – innymi słowy tego, co mówią rodzice, rodzeństwo i opiekunowie – budują one swoje własne umiejętności językowe.

Niektóre schorzenia wpływające na mowę, takie jak jąkanie, są bardzo zauważalne. W przeciwieństwie do nich, problemy dzieci, które nie rozwijają języka w typowy sposób, mogą być czasami ukryte. Czasami pozornie skomplikowane instrukcje mogą być łatwo zrozumiane ze względu na ogólny kontekst. Na przykład, polecenie dziecku, aby „poszło i założyło płaszcz i buty” może zostać zrozumiane ze względu na kontekst przygotowywania się do wyjścia z domu i rozumienia słów „płaszcz” i „buty”.

Inne polecenia z mniej jasnym kontekstem, takie jak „weź niebieską i czarną książkę, która leży pod kocem na krześle”, wymagają lepszego zrozumienia samego języka i mogą być trudniejsze dla dzieci z trudnościami językowymi. Często trudno jest zidentyfikować problem językowy u wielu dzieci, szczególnie gdy dobrze radzą sobie z kontekstem społecznym.

Kiedy należy szukać pomocy
Dla samych dzieci może być bardzo frustrujące, kiedy nie są w stanie wyrazić swoich myśli lub kiedy nie rozumieją w pełni, co się wokół nich dzieje. Dziecko, które wpada w złość, ale trudno mu powiedzieć, dlaczego jest zdenerwowane, może mieć ukryte trudności językowe. Może to oznaczać opóźnienie językowe, które nie jest rzadkie. Jeśli zauważysz, że Twoje dziecko ma trudności z wykonywaniem prostych poleceń, może to być spowodowane trudnościami w rozumieniu języka, co może wskazywać na bardziej trwały problem.

Około 70-80% dzieci z opóźnieniami ekspresyjnymi nadrabia zaległości językowe do czwartego roku życia. W przypadku innych dzieci może to wskazywać na rozwojowe zaburzenia językowe (DLD), czyli długotrwałe upośledzenie umiejętności językowych. Nawet ekspertom trudno jest odróżnić opóźnienie i zaburzenie językowe przed ukończeniem szkoły podstawowej. Uważa się, że DLD dotyka 7,6%, czyli jedno na 15 dzieci. DLD może mieć wpływ na ekspresyjne i receptywne umiejętności językowe i trwa do dorosłości.

Wszystkie dzieci są zdolne do rozwoju, ale dzieci z DLD mogą potrzebować dodatkowego wsparcia, aby osiągnąć swój pełny potencjał. Zamiast „czekać i obserwować”, warto zasięgnąć porady specjalisty, szczególnie jeśli dziecko ma od 18 do 30 miesięcy i wydaje się mieć problemy z rozumieniem języka, używa niewielu gestów do komunikacji i wolno uczy się nowych słów. Pierwszym krokiem jest skontaktowanie się z lokalnym ośrodkiem terapii mowy i języka.

Zwiększanie umiejętności językowych
Język jest elastyczny i nie ma czegoś takiego jak zbyt duża dawka języka. Niezależnie od poziomu rozwoju językowego Twojego dziecka, zawsze są rzeczy, które możesz zrobić, aby jeszcze bardziej zwiększyć jego umiejętności językowe.

Na przykład, kiedy bawisz się z maluchem, obserwuj, dokąd podążają jego oczy i oznaczaj rzeczy, które widzi. Jeśli powie „koń biegnie”, możesz to rozwinąć za pomocą: „Tak, koń biegnie! Dokąd on biegnie?” To pomaga dzieciom uczyć się nowych słów i pojęć, a także uczyć się o tym, jak lepiej konstruować zdania.